Εκτύπωση

Iστορικό

Οι πρώτες ενέργειες για τη δημιουργία του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού ξεκίνησαν το 1992 με πρωτοβουλία του Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.
Το 1997 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση ανάμεσα σε Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ, Υπ. Γεωργίας, Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αχαΐας, συντάχθηκε η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη, χαράχτηκαν ορειβατικά μονοπάτια (διεθνές μονοπάτι Ε4 κ.λ.π.) και κατασκευάστηκε Κέντρο Ενημέρωσης Επισκεπτών στο οποίο σήμερα στεγάζονται και τα γραφεία του φορέα. Το 2002 ιδρύθηκε ο Φορέας Διαχείρισης (ν. 3044/2002) και συγκροτήθηκε σε σώμα το 2003 (ΚΥΑ 127651/4197 ΦΕΚ 1538/Β/17-10-03). Τον Νοέμβριο του 2006 το Διοικητικό Συμβούλιο αντικαταστάθηκε με την ΚΥΑ 44748 (ΦΕΚ 76/15-11-2006). Το παρόν Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από έντεκα μέλη και σ’αυτό συμμετέχουν, σύμφωνα με τα ΦΕΚ ίδρυσης των φορέων διαχείρισης, 2 εκπρόσωποι του Υ.Π.Ε.Κ.Α. ως Πρόεδρος και ως ειδικός σύμβουλος, και μέλη από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το Υπουργείο Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, των Περιφερειών Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου, των Δήμων Καλαβρύτων, Αιγιαλείας και Σικυωνίων, και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για το συντονισμό των δράσεων και τη λήψη μέτρων που αποσκοπούν στη διατήρηση και στην αποκατάσταση των φυσικών οικοτόπων και των άγριων ειδών χλωρίδας και πανίδας, καθώς και στη διατήρηση των ιδιαίτερων κοινωνικών και πολιτισμικών στοιχείων της προστατευτέας περιοχής Χελμού-Βουραϊκού. Παρά τις αρχικές δυσκολίες εξασφάλισης οικονομικών πόρων σχετικά με τις αποζημιώσεις μετακίνησης, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έρχονταν σε τακτική βάση στις μηνιαίες συναντήσεις και το ενδιαφέρον τους αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για την προώθηση των ενεργειών που οδήγησαν στη σημερινή λειτουργία του φορέα. Με την υπ΄ αριθμ. 32768/26-07-2010 Απόφαση Υπουργού Π.Ε.Κ.Α. (Φ.Ε.Κ. 1298/Β/17-8-2010), καλύπτονται δαπάνες χιλιομετρικών αποζημιώσεων του Προέδρου και των μελών του Δ.Σ., όταν αυτές έχουν ως αντικείμενο την επίτευξη των στόχων του Φορέα Διαχείρισης.
Με την ενεργή συμμετοχή των μελών των πρώτων Δ.Σ. συντάχθηκε και υποβλήθηκε το Τεχνικό Δελτίο Έργου «Διαχείριση και Λειτουργία της προστατευόμενης περιοχής Χελμού-Βουραϊκού» αρχικού προϋπολογισμού 450.000 ευρώ με χρηματοδότηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλοντος (Ε.Π.ΠΕΡ) 2000-2006, το οποίο εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2005. Στο χρονικό διάστημα Απρίλιος 2005 - Μάιος 2008 μετά από τρεις τροποποιήσεις ο προϋπολογισμός του τεχνικού δελτίου ανήλθε στο ποσό των 1.054.309 ευρώ, ενώ το 2009 και μετά από τέταρτη τροποποίηση του ΤΔΕ, ο προϋπολογισμός ανήλθε στο ποσό των 1.430.985 ευρώ, το οποίο απορροφήθηκε κατά 90% με την λήξη του Προγράμματος (Ε.Π.ΠΕΡ.), στις 31/12/2009.
Τον Μάιο του 2007 υπογράφηκε σύμβαση έργου με Τεχνικό Σύμβουλο ώστε να ξεκινήσει η υλοποίηση του έργου και να υποβληθεί νέο τεχνικό δελτίο. Οι καταστροφικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν το καλοκαίρι 2007 στο Νομό Αχαΐας, έπληξαν και ζώνες που βρίσκονται εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου και η προστασία τους είναι αρμοδιότητα του Φορέα. Προς αντιμετώπιση των απρόσμενων συμβάντων, ανατέθηκε σε εξωτερικούς συνεργάτες η σύνταξη μελετών για την άμεση αντιμετώπιση των πυρόπληκτων περιοχών με έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας, με χρηματοδότηση που καλύφθηκε από το τότε Ταμείο του ΕΤΕΡΠΣ. Ταυτόχρονα τροποποιήθηκε το τεχνικό δελτίο του έργου ώστε να χρηματοδοτηθούν τα αναγκαία αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα και να αποφευχθούν περαιτέρω καταστροφές. Για το λόγο αυτό ποσό της τάξεως των 500.000 ευρώ εντάχθηκε ως υποέργο «Αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα».
Από το Νοέμβριο του 2007, ο Φορέας άρχισε σταδιακά να στελεχώνεται, και σήμερα διαθέτει μια Περιβαλλοντολόγο, έναν Γεωλόγο, έναν Δασολόγο, έναν Γραμματέα, μια Βοηθό Λογιστή και έξι Ειδικούς Δασικής Προστασίας, ενώ έχει προβλεφθεί και η πρόσληψη ενός Βιολόγου. Όλες οι συμβάσεις που υπογράφηκαν είναι ορισμένου χρόνου, μέσω ΑΣΕΠ, σύμφωνα με όσα έχουν προβλεφθεί και εγκριθεί στα Τεχνικά Δελτία Έργου (Ε.Π.ΠΕΡ. στα πλαίσια του Γ΄ΚΠΣ και Ε.Π.ΠΕΡ.Α.Α. στα πλαίσια του Δ΄ ΚΠΣ). Επιπλέον, έχουν προσληφθεί νομικός, οικονομικός σύμβουλος και ορκωτός λογιστής ως εξωτερικοί συνεργάτες σύμφωνα με όσα έχουν προβλεφθεί, των οποίων η συνεργασία είναι πολύτιμη για τη διεκπεραίωση του σύνθετου έργου του φορέα. Επίσης, σε εξωτερικό συνεργάτη έχει ανατεθεί η διατήρηση της καθαριότητας του κτιρίου.
Τα γραφεία του φορέα στεγάζονται σε σύγχρονο διώροφο κτίριο επί της οδού Άγιου Αλεξίου 35 στα Καλάβρυτα. Το κτίριο όπως προαναφέρθηκε οικοδομήθηκε ως Κέντρο Πληροφόρησης σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Καλαβρύτων στην Νομαρχία Αχαΐας (προγραμματική σύμβαση Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. - Νομαρχία Αχαΐας) και έχει παραχωρηθεί στο Φορέα Διαχείρισης κατά χρήση, σύμφωνα με την υπ΄ αριθμ. 452/24-09-2010 Απόφαση του Νομάρχη Αχαΐας. Επίσης στην ίδια προγραμματική σύμβαση είχε προβλεφθεί η παραγωγή εποπτικού υλικού. Έτσι υπάρχει και είναι επισκέψιμη στην έδρα του φορέα (πρώτος όροφος) έκθεση με πλούσιο φωτογραφικό υλικό που ενημερώνει τους επισκέπτες για τον αξιόλογο φυσικό και πολιτισμικό πλούτο της προστατευτέας περιοχής.
Σήμερα (2012), με την συνέχεια λειτουργίας του Φορέα, μέσα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013, στα πλαίσια του ΕΣΠΑ, ο Φορέας Διαχείρισης έχει προγραμματίσει δράσεις επιστημονικής καταγραφής και παρακολούθησης (monitoring) των ειδών χλωρίδας, τύπων οικοτόπων, πανίδας και ορνιθοπανίδας του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού, δράσεις φύλαξης και ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης του κοινού μέσα από το σχέδιο αυτεπιστασίας του, την υλοποίησης μελετών διαχειριστικού σχεδίου και βοσκοϊκανότητας, καθώς και την επικαιροποίηση της ΕΠΜ Χελμού-Βουραϊκού στην βάση των νέων δεδομένων ενόψει μετατροπής της ΚΥΑ χαρακτηρισμού του Εθνικού Πάρκου σε ΠΔ, προϋπολογισμού 3.142.502 ευρώ, έργα τα οποία θα υλοποιηθούν μέχρι 31/12/2015. Επίσης, η ένταξη της προστατευόμενης περιοχής Χελμού-Βουραϊκού στο Ευρωπαϊκό και στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων υπό την στήριξη της UNESCO, στις 13/9/2009 από πρόταση του προσωπικού του Φορέα προς το Δίκτυο, σηματοδοτεί την ευκαιρία να προβληθεί η περιοχή μας σε διεθνές επίπεδο, σε συνδυασμό με μια νέα μορφή οικοτουρισμού, τον γεωτουρισμό ελπίζοντας να φέρει αναπτυξιακή ανάσα στην περιοχή μας αφού έχει τις υποδομές (διαμονή, εστίαση) αλλά και σημαντικούς πόλους προσέλκυσης τουριστών (χιονοδρομικό κέντρο, Οδοντωτός, μοναστήρια).
Στην προσπάθεια να είναι ο Φορέας βιώσιμος και να αποδειχτεί το έργο του αποτελεσματικό και αειφορικό, το προσωπικό του Φορέα με την βοήθεια του Προέδρου και του Δ.Σ. βρίσκεται στην διαδικασία εύρεσης εσόδων από άλλους πόρους. Σύμφωνα με την υπ΄ αριθμ. 3/31-10-2008 απόφαση του Δ.Σ. του Φορέα, το συμβούλιο ομόφωνα αποφάσισε την διεξαγωγή διαδικασιών για την παραγωγή εσόδων του Φορέα. «Οικονομικοί πόροι του Φορέα, εκτός των άλλων, μπορεί να είναι και επιχορηγήσεις από οργανισμούς και επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα, από οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμών, σε βάρος του προϋπολογισμού τους», σύμφωνα με το άρθρο 3 του υπ΄ αριθμ. 1604/2005 ΦΕΚ. Η συνεργασία του Φορέα με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και με άλλους Οργανισμούς και Υπηρεσίες μπορεί να συμβάλλει στην οικονομική του ενίσχυση, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στην βιωσιμότητα του Φορέα Διαχείρισης Χελμού-Βουραϊκού (οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού-Καλαβρύτων, Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων, Σπήλαιο των Λιμνών). Επίσης, συμμετοχή σε οικοτουριστικά προγράμματα, σε εκθέσεις τοπικών προϊόντων, με την χορήγηση σήματος ποιότητας από τον Φορέα, ξεναγήσεις σε σημεία ενδιαφέροντος του Εθνικού Πάρκου (γεώτοπους αναγνωρισμένους από την UNESCO-εξαιτίας της συμμετοχή μας στο Διεθνές Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO, τοπικά ενδημικά φυτά), δημιουργία επισκέψιμου βοτανικού κήπου (ήδη εξετάζουμε την δυνατότητα παραχώρησης από το Δασαρχείο Καλαβρύτων σημαντικής έκτασης που δεν χρησιμοποιείται), πώληση υλικού.